Sztuka cyrkowa – akrobatyka, kuglarstwo, żonglerka, fireshow, szczudlarze, klauni

Cyrk to instytucja, której głównym zadaniem jest bawienie widza, ale także wywoływanie w nim zdziwienia czy strachu. Służą temu występy różnorodnych artystów, którzy w każde przedstawienie wkładają maksimum wysiłku i ciężkiej pracy.

Oprócz wielogodzinnych treningów wymagają one także ogromnej odwagi, w wielu przypadkach nawet najmniejszy błąd może skończyć się tragicznie. Na szczęście takie wypadki nie zdarzają się zbyt często, zwykle każdy występ przebiega zgodnie z planem. Opracowuje się go na długo przed występem, ostateczny rezultat często jest wynikiem inwencji twórczej samego artysty.

Na przykład występ klowna w dużej mierze uwarunkowany jest jego pomysłowością i dodatkowymi umiejętnościami, które posiadł, takimi jak gra na instrumencie czy sztuczki ze zwierzętami. Klown musi też odpowiednio dostosowywać swój występ do reakcji publiczności, prowadząc z nią swego rodzaju dialog.

Są jednak występy, w których nie ma miejsca na improwizację. Pokaz akrobacji to rezultat długich godzin ćwiczeń, a artysta nie może pozwolić sobie na najmniejszą zmianę w programie. Podobnie wyglądają występy artystów, których domeną jest fireshow, czyli taniec z ogniem. Płomienie to niebezpieczny żywioł, a zabawa z nimi wywołuje ogromne wrażenie na widzach, jednak artysta musi wykazywać się przy tym niezwykłą precyzją, od której zależy jego bezpieczeństwo.

To, co z pozoru wydaje nam się zabawą w rzeczywistości jest więc ciężką pracą, wymagającą dokładności i skupienia. Treningi i podróże z miejsca na miejsce zajmują cyrkowcom całe dnie, dlatego często możemy spotkać wśród nich całe rodziny praktykujące sztukę cyrkową. Większość z nich zgodnie przyznaje, że cyrk to całe ich życie i nie wyobrażają sobie, żeby miało się to zmienić.

Żonglerka to jedna z najbardziej popularnych cyrkowych sztuczek. Artyści zwinnie podrzucający kilkanaście piłeczek lub przerzucający między sobą kółkami wywołują nasz nieodmienny podziw.  Zazdrościmy im zwinnych ruchów i precyzji, a po powrocie do domu sami próbujemy swych umiejętności, zwykle z mizernym skutkiem. Opanowanie do perfekcji sztuki żonglowanie wymaga  bowiem wielu godzin żmudnych ćwiczeń.

Sztuka ta ma swoją długą historię. W starożytnym Egipcie zajmowały się nią przede wszystkim kobiety. W późniejszych czasach żonglerka była rzadko praktykowana, w średniowieczu wiązano ją na przykład z działaniem sił nieczystych, co nie zachęcało do jej uprawiania. Dopiero w XVIII w., w latach rozkwitu nowożytnego cyrku żonglerka wróciła do łask.

Dziś stanowi jeden z obowiązkowych elementów wielu pokazów cyrkowych. Wraz ze wzrostem popularności tej trudnej sztuki rosła też liczba różnych jej wariantów.

Najbardziej popularna forma żonglowania to żonglerka solo, w której artysta przerzuca z ręki do ręki przedmioty, a następnie zwinnie je łapie. W cyrku możemy spotkać także żonglerkę wieloosobową, w której kilka osób przerzuca przedmioty między sobą. Do najbardziej efektywnych form żonglerki należy żonglerka kontaktowa, w której artysta nie traci kontaktu z przedmiotem, którym żongluje, a on niejako przepływa po jego ciele.

Przy tej sztuczce wykorzystuję się zwykle kulę wytworzoną z akrylu, jednak żonglerka nie ogranicza się tylko do tego rodzaju przedmiotów. Spotyka się więc tradycyjną żonglerkę kulami, ale także żonglowanie maczugami, obręczami, kapeluszami, nawet płonącymi poi. Popularność występów żonglerów sprawiła, że obecnie powstają kolejne szkoły i kursy żonglerki.

Myśl o cyrku na wielu twarzach wywołuje uśmiech tęsknoty. Jeszcze dziś pamiętamy, z jakim przejęciem oczekiwaliśmy w dzieciństwie wielkiego przedstawienia i jak wielkie emocje ono w nas wywoływało.

Podobne przeżycia towarzyszą naszym własnym dzieciom, bo bez względu na czasy wizyta w cyrku jest ogromną atrakcją dla najmłodszych. Współczesne przedstawienia różnią się jednak nieco od tych sprzed lat. Włączono do nich na przykład fireshow, czyli występy artystów tańczących z ogniem.

Bez względu na upływ lat największą popularnością cieszą się występy akrobatów. Każdy popis w ich wykonaniu to pokaz zręczności i wyczucia czasu. Najmniejszy błąd może skończyć się tragicznie, dlatego akrobaci nie mogą sobie na niego pozwolić. Dzięki wielogodzinnym treningom doprowadzają swoje sztuczki do perfekcji, tak by podczas przedstawienia wprawić w zachwyt całą publiczność zgromadzoną na sali.

Nie od dziś wiadomo, że występy, które wiążą się z ryzykiem i niebezpieczeństwem wywołują największe wrażenie wśród widzów. Równie wielkie emocje wywołują w nich akrobacje na trapezie, jak fireshow, pokaz precyzyjnego rzucania nożami w tarczę, do której przywiązana jest asystentka czy artysta wkładający głowę do paszczy lwa.

Po tak ogromnych emocjach i przypływie adrenaliny publiczności należy się chwila wytchnienia. I tu przychodzi czas na występ klownów. Barwni przebierańcy potrafią rozbawić wszystkich widzów, bez względu na wiek, jednak to dzieci darzą ich zwykle największa sympatią.

Wbrew pozorom zajęcie, jakie stoi przed klownem nie jest wcale łatwe. Musi przyswoić sobie wiele umiejętności i wykazywać się niezwykłą zręcznością, tak by jego występ wywołał uśmiech na twarzy widza zamiast go znudzić.